Wysokość kar pieniężnych
Znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wprowadza znacznie wyższe sankcje finansowe, zgodne z wymogami dyrektywy NIS 2. Wysokość maksymalnych kar zależy od klasyfikacji podmiotu — czy jest to podmiot kluczowy, czy podmiot ważny. Szczegółowe informacje o karach za brak rejestracji w wykazie KSC znajdziesz w osobnym artykule.
| Rodzaj podmiotu | Maksymalna kara | Alternatywny próg przychodowy |
|---|---|---|
| Podmiot kluczowy | 10 000 000 EUR | 2% przychodów z działalności gospodarczej w roku obrotowym poprzedzającym wymierzenie kary (art. 73 ust. 3) |
| Podmiot ważny | 7 000 000 EUR | 1,4% przychodów z działalności gospodarczej w roku obrotowym poprzedzającym wymierzenie kary (art. 73 ust. 4) |
| Rodzaj kary | Kwota | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Kara ekstraordynaryjna | Do 100 000 000 zł | Art. 73 ust. 5 — gdy naruszenie powoduje bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie dla obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego lub życia i zdrowia ludzi oraz zagrożenie wywołania poważnej szkody majątkowej lub poważnych utrudnień w świadczeniu usług (Q&A 12.6) |
| Kara okresowa | 500–100 000 zł za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzji | Art. 76b ust. 1 — za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzji z art. 53 ust. 5 pkt 2-8 |
Przesłanki nałożenia kary
Kary pieniężne mogą zostać nałożone za szereg naruszeń obowiązków wynikających z ustawy. Organ właściwy bierze pod uwagę wagę naruszenia, czas jego trwania, liczbę dotkniętych użytkowników oraz stopień współpracy podmiotu z organem.
- Brak wdrożenia adekwatnych środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie
- Niedopełnienie obowiązku zgłaszania incydentów poważnych w wymaganych terminach
- Niezarejestrowanie się w wykazie podmiotów kluczowych lub ważnych
- Utrudnianie lub uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli
- Nieprzeprowadzenie wymaganego audytu bezpieczeństwa w terminie
- Niedostarczenie informacji żądanych przez organ właściwy
Odpowiedzialność osobista kierowników
Nowelizacja ustawy wprowadza bezpośrednią odpowiedzialność finansową osób zarządzających podmiotem kluczowym lub ważnym. Szczegóły dotyczące odpowiedzialności zarządu omawiamy w osobnym artykule. Zgodnie z art. 73a ust. 4–5 ustawy o KSC, kierownik podmiotu może zostać ukarany karą pieniężną w wysokości do 300% wynagrodzenia. Kierownik podmiotu publicznego — do 100% wynagrodzenia, CHYBA ŻE podmiot publiczny podlega KSC również na podstawie innego sektora z załącznika 1 lub 2 (np. spółka wodociągowa gminy) — wtedy stosuje się pełne 300% (art. 73a ust. 5 zd. 2).
Procedura odwoławcza i czynniki łagodzące
Karę nakłada w drodze decyzji organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa (art. 74) — minister, Komisja Nadzoru Finansowego albo Prezes UKE (art. 41). Nad tymi organami nie ma organu wyższego stopnia, dlatego zamiast odwołania przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 KPA), a następnie — albo od razu, z pominięciem wniosku — skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kary są egzekwowane w ramach nadzoru ex ante i ex post sprawowanego przez organy właściwe. Organ nakładający karę uwzględnia okoliczności łagodzące, takie jak podjęte działania naprawcze, dobrowolne zgłoszenie naruszenia oraz dotychczasową historię zgodności podmiotu.
- Waga i czas trwania naruszenia
- Liczba dotkniętych użytkowników i rozmiar poniesionej szkody
- Umyślność lub nieumyślność naruszenia
- Działania podjęte w celu zapobieżenia lub ograniczenia szkody
- Stopień współpracy z organem właściwym
- Wcześniejsze naruszenia obowiązków wynikających z ustawy