Wydawca serwisu KSC.expert: IdealData Sp. z o.o. · idealdata.pl ↗
Kary7 min czytania

Kary finansowe w ustawie o KSC i NIS 2 — ile wynoszą?

Wysokość kar pieniężnych

Znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wprowadza znacznie wyższe sankcje finansowe, zgodne z wymogami dyrektywy NIS 2. Wysokość maksymalnych kar zależy od klasyfikacji podmiotu — czy jest to podmiot kluczowy, czy podmiot ważny. Szczegółowe informacje o karach za brak rejestracji w wykazie KSC znajdziesz w osobnym artykule.

Rodzaj podmiotuMaksymalna karaAlternatywny próg przychodowy
Podmiot kluczowy10 000 000 EUR2% przychodów z działalności gospodarczej w roku obrotowym poprzedzającym wymierzenie kary (art. 73 ust. 3)
Podmiot ważny7 000 000 EUR1,4% przychodów z działalności gospodarczej w roku obrotowym poprzedzającym wymierzenie kary (art. 73 ust. 4)
Zastosowanie ma kwota wyższa — jeśli 2% rocznych przychodów podmiotu kluczowego przekracza 10 mln EUR, kara może być wyższa niż 10 mln EUR. Zastrzeżenie o kwocie wyższej ustawa formułuje tylko dla podmiotu kluczowego (art. 73 ust. 3) — dla podmiotu ważnego przewiduje karę do 7 mln EUR lub 1,4% przychodów (art. 73 ust. 4). Minimalna kara to 20 000 zł dla podmiotów kluczowych i 15 000 zł dla ważnych.
Art. 73 ust. 3a — podstawa wymiaru kary dla podmiotów bez przychodów z działalności gospodarczej. Przepis stosuje się w dwóch sytuacjach: (1) gdy okres wykonywania działalności gospodarczej jest krótszy niż 12 miesięcy (np. nowo powstała spółka, młoda firma); (2) gdy podmiot nie osiągnął przychodu z działalności gospodarczej — co dotyczy zwłaszcza podmiotów publicznych (urzędy, JST, biblioteki, muzea, samorządowe instytucje kultury), a także np. SP ZOZ-ów nieprowadzących działalności komercyjnej (SP ZOZ nie jest podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy — art. 2 pkt 11b). W takim przypadku za podstawę wymiaru kary przyjmuje się równowartość: 500 000 EUR dla podmiotu kluczowego i 250 000 EUR dla podmiotu ważnego (z odpowiednim zastosowaniem górnego limitu z ust. 3 / 4 oraz minimum 20 000 / 15 000 zł).
Specyfika kar dla podmiotów publicznych. Ustawa nie zwalnia podmiotów publicznych z kar pieniężnych. Co więcej, art. 74 ust. 6 KSC nakłada na Ministra Cyfryzacji obowiązek corocznego raportowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego o wpływach z kar nałożonych na samorządowe podmioty publiczne — co potwierdza, że ustawodawca zakłada realne egzekwowanie sankcji wobec gmin, powiatów, JST i ich jednostek. Praktyczne łagodzenie: art. 76a ust. 1 KSC wymaga od organu właściwego uwzględnienia „możliwości finansowych podmiotu kluczowego lub podmiotu ważnego będącego podmiotem publicznym albo możliwości finansowych kierownika” przy ustalaniu wysokości kary. Czyli organ uwzględni możliwości finansowe małej gminy przy ustalaniu kary, ale kara nie zniknie. Wyjątki bardzo wąskie: art. 73 ust. 1d wyłącza tylko MON, urząd MON i podmioty podległe MON z obowiązku korzystania z S46 (art. 73 ust. 1 pkt 13) — wszystkie inne sankcje pozostają.
Art. 73 ust. 1c — odrębna podstawa dla PW publicznych. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym (np. mała gmina < 50 FTE, biblioteka, samorządowa instytucja kultury) podlega karze pieniężnej, jeżeli nie wykonuje obowiązku z art. 8 ust. 3 KSC — czyli nie wdroży uproszczonego SZBI z załącznika nr 4. Przepis ten ma symetryczną logikę do ust. 1 pkt 3 (kara za brak pełnego SZBI z art. 8 ust. 1), ale specjalnie dotyczy PW publicznych, dla których ustawa dopuszcza wariant uproszczony. Patrz: SZBI wg Załącznika nr 4 — przewodnik dla JST.
Rodzaj karyKwotaPodstawa prawna
Kara ekstraordynaryjnaDo 100 000 000 złArt. 73 ust. 5 — gdy naruszenie powoduje bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie dla obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego lub życia i zdrowia ludzi oraz zagrożenie wywołania poważnej szkody majątkowej lub poważnych utrudnień w świadczeniu usług (Q&A 12.6)
Kara okresowa500–100 000 zł za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzjiArt. 76b ust. 1 — za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzji z art. 53 ust. 5 pkt 2-8
Ustawowa karencja 2 lat na kary pieniężne (art. 35 ustawy nowelizującej). Zgodnie z art. 35 ustawy z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252) kary pieniężne, o których mowa w art. 73 ust. 1–4, art. 73a–73c i art. 76b ustawy o KSC, mogą być po raz pierwszy nałożone dopiero po upływie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 3 kwietnia 2028 r. Karencja NIE obejmuje kary ekstraordynaryjnej z art. 73 ust. 5 KSC (do 100 mln zł) — ta może być nałożona od dnia wejścia w życie ustawy. Karencja jest wyraźnie zapisana w ustawie nowelizującej i nie jest jedynie polityką egzekucyjną ministerstwa.

Przesłanki nałożenia kary

Kary pieniężne mogą zostać nałożone za szereg naruszeń obowiązków wynikających z ustawy. Organ właściwy bierze pod uwagę wagę naruszenia, czas jego trwania, liczbę dotkniętych użytkowników oraz stopień współpracy podmiotu z organem.

  • Brak wdrożenia adekwatnych środków zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie
  • Niedopełnienie obowiązku zgłaszania incydentów poważnych w wymaganych terminach
  • Niezarejestrowanie się w wykazie podmiotów kluczowych lub ważnych
  • Utrudnianie lub uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli
  • Nieprzeprowadzenie wymaganego audytu bezpieczeństwa w terminie
  • Niedostarczenie informacji żądanych przez organ właściwy

Odpowiedzialność osobista kierowników

Nowelizacja ustawy wprowadza bezpośrednią odpowiedzialność finansową osób zarządzających podmiotem kluczowym lub ważnym. Szczegóły dotyczące odpowiedzialności zarządu omawiamy w osobnym artykule. Zgodnie z art. 73a ust. 4–5 ustawy o KSC, kierownik podmiotu może zostać ukarany karą pieniężną w wysokości do 300% wynagrodzenia. Kierownik podmiotu publicznego — do 100% wynagrodzenia, CHYBA ŻE podmiot publiczny podlega KSC również na podstawie innego sektora z załącznika 1 lub 2 (np. spółka wodociągowa gminy) — wtedy stosuje się pełne 300% (art. 73a ust. 5 zd. 2).

Odpowiedzialność osobista kierownika jest niezależna od kary nałożonej na podmiot. Oznacza to, że zarówno organizacja, jak i jej kierownik mogą zostać ukarani za to samo naruszenie.

Procedura odwoławcza i czynniki łagodzące

Karę nakłada w drodze decyzji organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa (art. 74) — minister, Komisja Nadzoru Finansowego albo Prezes UKE (art. 41). Nad tymi organami nie ma organu wyższego stopnia, dlatego zamiast odwołania przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 KPA), a następnie — albo od razu, z pominięciem wniosku — skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kary są egzekwowane w ramach nadzoru ex ante i ex post sprawowanego przez organy właściwe. Organ nakładający karę uwzględnia okoliczności łagodzące, takie jak podjęte działania naprawcze, dobrowolne zgłoszenie naruszenia oraz dotychczasową historię zgodności podmiotu.

  • Waga i czas trwania naruszenia
  • Liczba dotkniętych użytkowników i rozmiar poniesionej szkody
  • Umyślność lub nieumyślność naruszenia
  • Działania podjęte w celu zapobieżenia lub ograniczenia szkody
  • Stopień współpracy z organem właściwym
  • Wcześniejsze naruszenia obowiązków wynikających z ustawy
FAQ4 pytania

Najczęstsze pytania

Ile wynosi maksymalna kara za naruszenie KSC?
Dla podmiotów kluczowych pułap kary to 10 000 000 EUR albo 2% przychodów z działalności gospodarczej z roku obrotowego poprzedzającego wymierzenie kary — stosuje się kwotę wyższą (art. 73 ust. 3); dla podmiotów ważnych 7 000 000 EUR lub 1,4% przychodów (art. 73 ust. 4) — zastrzeżenie o kwocie wyższej ustawa formułuje tylko dla podmiotu kluczowego. W przypadkach ekstraordynaryjnych kara może sięgnąć 100 000 000 PLN (art. 73 ust. 5). Kary z art. 73 ust. 1–4 można nałożyć po raz pierwszy po 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy nowelizującej; Q&A 12.1).
Kto nakłada kary za naruszenie KSC?
Kary nakłada organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa dla danego sektora — w drodze decyzji administracyjnej (art. 74 ust. 1 KSC). Dla przykładu kary dla sektora łączności elektronicznej i pocztowego nakłada Prezes UKE, dla sektora finansowego — KNF, dla zdrowia — minister zdrowia. Minister właściwy ds. informatyzacji nakłada kary jako organ właściwy m.in. dla sektora podmiotów publicznych, w tym JST (art. 41a ust. 1), infrastruktury cyfrowej (bez komunikacji elektronicznej), zarządzania usługami ICT i dostawców usług cyfrowych (art. 41 pkt 8, 9b, 9j), a ponadto — niezależnie od sektora — kary z art. 73b ust. 1 pkt 1–3 (art. 74 ust. 2): na podmioty świadczące usługi rejestracji nazw domen i rejestry TLD niewykonujące obowiązków z art. 16b–16c oraz na producentów lub dostawców, którzy nie przekazali dokumentacji badanego produktu ICT na wezwanie CSIRT (Q&A 12.2).
Czy podmiot publiczny (gmina, urząd) lub SP ZOZ zapłaci karę?
Tak — ustawa o KSC nie zwalnia podmiotów publicznych z kar pieniężnych. Wyjątek jest bardzo wąski: art. 73 ust. 1d KSC wyłącza tylko Ministra Obrony Narodowej, urząd go obsługujący oraz podmioty podległe MON z obowiązku korzystania z systemu S46 (art. 73 ust. 1 pkt 13) — wszystkie inne kary z art. 73 obejmują również podmioty publiczne. Art. 74 ust. 6 KSC dodatkowo nakłada na Ministra Cyfryzacji obowiązek corocznego raportowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego o wpływach z kar nałożonych na samorządowe podmioty publiczne — co potwierdza realne karanie samorządów. Specyfika polega na sposobie obliczania kary: podmioty publiczne (urzędy, JST, biblioteki, muzea) zwykle nie mają przychodów z działalności gospodarczej, więc za podstawę wymiaru kary — w miejsce przychodu, od którego liczy się 2% / 1,4% z ust. 3/4 — przyjmuje się równowartość 500 000 EUR (PK) lub 250 000 EUR (PW) (art. 73 ust. 3a i ust. 4); nie jest to kwota ani pułap kary. Organ obowiązkowo uwzględnia możliwości finansowe podmiotu publicznego (art. 76a ust. 1) — realna kara jest dostosowywana do budżetu, ale nie znika. Minimum ustawowe 20 000 zł (PK) lub 15 000 zł (PW) obowiązuje również podmioty publiczne. SP ZOZ nie jest podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy (art. 2 pkt 11b) — jeśli jest podmiotem kluczowym lub ważnym (art. 5 ust. 8), podlega karom na zasadach ogólnych.
Jak ustalana jest wysokość kary dla podmiotu publicznego?
Przy ustalaniu kary dla podmiotu publicznego organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa stosuje art. 76a ust. 1 KSC — uwzględnia kryteria z art. 53 ust. 12 (m.in. wagę i czas trwania naruszenia, liczbę dotkniętych użytkowników, umyślność, stopień współpracy z organem), wysokość przychodu z działalności gospodarczej (jeśli występuje) oraz możliwości finansowe podmiotu kluczowego lub podmiotu ważnego będącego podmiotem publicznym albo możliwości finansowych kierownika. Jeśli podmiot nie ma przychodów z działalności gospodarczej, podstawa wymiaru to równowartość 500 000 EUR (PK) lub 250 000 EUR (PW) z ust. 3a i ust. 4 — zastępuje ona przychód, od którego liczy się 2% / 1,4%, i nie jest kwotą ani pułapem kary; granice kary, w tym minimum 20 000 / 15 000 zł, nadal wyznaczają ust. 3 / 4. W praktyce przy małej gminie lub powiatowej bibliotece organ ma obowiązek brać pod uwagę realne możliwości budżetowe podmiotu.
Potrzebujesz wsparcia we wdrożeniu?

Wskażemy obowiązki wynikające z ustawy i zaproponujemy ścieżkę do zgodności z KSC — napisz do nas.

🍪 Szanujemy Twoją prywatność

Używamy niezbędnych plików cookie, a po Twojej zgodzie — także analitycznych (Google Analytics, anonimowe statystyki odwiedzin). „Odrzuć opcjonalne” wyłącza analitykę. Polityka prywatności.