Wydawca serwisu KSC.expert: IdealData Sp. z o.o. · idealdata.pl ↗
Odpady5 min czytania

Firma odpadowa a KSC — czy podlegam?

Kiedy firma odpadowa podlega KSC

Sektor gospodarowania odpadami znajduje się w załączniku nr 2 do ustawy o KSC. Oznacza to, że firmy odpadowe z tytułu działalności odpadowej mogą być wyłącznie podmiotami ważnymi (średni lub duży przedsiębiorca z załącznika nr 2) — także gdy organ właściwy uzna je za taki podmiot decyzją (art. 7l ust. 2 pkt 2). Status podmiotu kluczowego wymagałby innego tytułu, np. uznania za podmiot krytyczny (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c) lub działalności z załącznika nr 1. W standardowym scenariuszu firma odpadowa będąca co najmniej średnim przedsiębiorcą (≥50 pracowników lub łącznie obrót i suma bilansowa >10 mln EUR) jest podmiotem ważnym.

Wielkość firmy odpadowejStatus KSCUwagi
Duży przedsiębiorca (≥250 osób lub (obrót >50 mln EUR oraz bilans >43 mln EUR))Podmiot ważnyZałącznik nr 2 — sektory ważne
Średni przedsiębiorca (50–249 osób albo — przy mniejszym zatrudnieniu — obrót i bilans > 10 mln EUR; obrót ≤ 50 mln lub bilans ≤ 43 mln EUR)Podmiot ważnyZałącznik nr 2 — sektory ważne
Mały lub mikroprzedsiębiorca (<50 osób oraz obrót lub bilans ≤ 10 mln EUR)Nie podlega KSCPoniżej progów wielkościowych
Organem właściwym do spraw cyberbezpieczeństwa dla sektora gospodarowania odpadami jest minister właściwy do spraw klimatu (art. 41 pkt 9i KSC). Zgłoszenia incydentów poważnych podmiot kieruje do właściwego CSIRT sektorowego, który przekazuje je do CSIRT NASK/MON/GOV (art. 11 ust. 1 pkt 4–4c, art. 44 ust. 1a). Do czasu komunikatu o osiągnięciu przez ten CSIRT sektorowy zdolności operacyjnej zgłoszenia trafiają bezpośrednio do właściwego CSIRT MON, CSIRT NASK lub CSIRT GOV (art. 44 ust. 1–2 ustawy nowelizującej).

Wyłączenie działalności głównej

Sektor gospodarowania odpadami jest jednym z nielicznych sektorów, w których obowiązuje wyłączenie działalności głównej. Zgodnie z Q&A 2.8 Ministerstwa Cyfryzacji oraz opisem w załączniku nr 2, przedsiębiorstwo podlega KSC w zakresie odpadów wyłącznie wtedy, gdy gospodarowanie odpadami stanowi jego podstawową (główną) działalność gospodarczą. Jeżeli firma prowadzi działalność odpadową jedynie jako działalność poboczną — nie podlega KSC w tym sektorze.

Wyłączenie dotyczy wyłącznie sektora gospodarowania odpadami (oraz sektora zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków). W pozostałych sektorach KSC obejmuje zarówno działalność główną, jak i poboczną (Q&A 2.8). O tym, która działalność jest główna, decyduje działalność faktycznie wykonywana — kod PKD w CEIDG lub KRS jest jedynie punktem wyjścia i powinien odpowiadać rzeczywistości (Q&A 2.7, 2.16).

4 podsektory odpadowe

Załącznik nr 2 do ustawy o KSC wyodrębnia cztery podsektory w ramach sektora gospodarowania odpadami. Każdy podsektor obejmuje przedsiębiorstwa zobowiązane do wpisu w rejestrze BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami) na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach.

PodsektorOpis działalności
Zbieranie odpadówPrzedsiębiorstwa zajmujące się zbieraniem odpadów, zobowiązane do uzyskania wpisu w rejestrze BDO
Transport odpadówPrzedsiębiorstwa zajmujące się transportem odpadów, zobowiązane do uzyskania wpisu w rejestrze BDO
Przetwarzanie odpadówPrzedsiębiorstwa zajmujące się przetwarzaniem odpadów (w tym sortowaniem), nadzorem nad tymi działaniami oraz późniejszym postępowaniem z miejscami unieszkodliwiania odpadów
Sprzedawca/pośrednik w obrocie odpadamiPrzedsiębiorstwa działające jako sprzedawca odpadów lub pośrednik w obrocie odpadami, zobowiązane do uzyskania wpisu w rejestrze BDO
Obowiązek uzyskania wpisu w rejestrze BDO (art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach) jest warunkiem koniecznym dla objęcia KSC w sektorze odpadowym — liczy się sam obowiązek, a nie to, czy wpis faktycznie uzyskano. Firma, która prowadzi działalność odpadową jako główną, jest zobowiązana do wpisu w BDO oraz spełnia progi wielkościowe — podlega KSC. Sam wpis w BDO nie oznacza jednak automatycznie podlegania KSC — kluczowe są progi wielkościowe i charakter działalności (główna vs. poboczna).

Obowiązki podmiotu ważnego

Firma odpadowa będąca podmiotem ważnym ma obowiązek rejestracji w wykazie oraz wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) zgodnego z art. 8 ust. 1 ustawy o KSC. Obejmuje to szacowanie ryzyka, wdrożenie środków technicznych i organizacyjnych, raportowanie incydentów poważnych oraz przeprowadzenie audytu, jeżeli organ właściwy nakaże go decyzją w razie incydentu poważnego lub innego naruszenia przepisów ustawy (art. 15 ust. 1b).

  1. Wdrożenie SZBI opartego na szacowaniu ryzyka w systemach informacyjnych wykorzystywanych do świadczenia usług odpadowych
  2. Opracowanie polityk bezpieczeństwa, procedur reagowania na incydenty i planów ciągłości działania
  3. Raportowanie incydentów poważnych: wczesne ostrzeżenie (24h), zgłoszenie (72h), raport końcowy (1 miesiąc)
  4. Zarządzanie bezpieczeństwem łańcucha dostaw — weryfikacja dostawców systemów IT wspierających logistykę odpadową
  5. Szkolenie kierownika podmiotu z zakresu cyberbezpieczeństwa (art. 8e — raz w roku)
  6. Przeprowadzenie audytu bezpieczeństwa, jeżeli organ właściwy nakaże go decyzją w razie incydentu poważnego lub innego naruszenia przepisów ustawy (art. 15 ust. 1b; podmiot ważny podlega nadzorowi ex post)

Terminy i kary

Firma odpadowa podlega tym samym terminom wdrożenia co pozostałe podmioty KSC. Niedopełnienie obowiązków grozi karami pieniężnymi — zarówno dla samego podmiotu, jak i dla jego kierownika.

ObowiązekTerminKara za niedopełnienie
Rejestracja w wykazie6 miesięcy od spełnienia kryteriów (podmioty objęte ustawą od 3.04.2026: do 3.10.2026 wg harmonogramu MC)Możliwa kara pieniężna (art. 73 ust. 1a pkt 1) do 7 mln EUR lub 1,4% rocznych przychodów (po 3.04.2028)
Wdrożenie SZBI12 miesięcy od dnia spełnienia przesłanekKara pieniężna do 7 mln EUR lub 1,4% rocznych przychodów (po 3.04.2028)
Pierwszy audyt bezpieczeństwa24 miesiące od dnia spełnienia przesłanek (dotyczy wyłącznie PK; PW — audyt na żądanie organu w razie incydentu poważnego lub innego naruszenia przepisów ustawy, art. 15 ust. 1b)Kara pieniężna do 7 mln EUR lub 1,4% rocznych przychodów (po 3.04.2028)
Kara dla kierownikaNiezależna od kary dla podmiotuDo 300% wynagrodzenia kierownika (po 3.04.2028)
Podmiot ważny podlega nadzorowi reaktywnemu (ex post) — organ właściwy podejmuje kontrolę po uzyskaniu informacji o naruszeniu. Audyt zewnętrzny organ może jednak nakazać podmiotowi ważnemu decyzją tylko w razie incydentu poważnego lub innego naruszenia przepisów ustawy (art. 15 ust. 1b) — nakaz audytu „w każdym czasie” dotyczy wyłącznie podmiotu kluczowego. Warto zadbać o gotowość dokumentacji SZBI, ponieważ kontrola może nastąpić po każdym zgłoszonym incydencie.
FAQ4 pytania

Najczęstsze pytania

Czy firma odpadowa podlega KSC?
Tak — gospodarka odpadami (zbieranie, transport, odzysk, unieszkodliwianie) jest wymieniona w załączniku nr 2 KSC (sektor ważny). Status podmiotu ważnego mają średnie i duże przedsiębiorstwa, czyli te, które nie mieszczą się w kategorii mikro i małych przedsiębiorstw z załącznika I do rozp. 651/2014/UE: zatrudniają ≥ 50 pracowników LUB ich roczny obrót ORAZ suma bilansowa łącznie przekraczają 10 mln EUR. Mikro i mali operatorzy spełniający definicję MŚP co do zasady nie podlegają KSC.
Jakie progi wielkościowe dla firmy odpadowej?
Identyczne jak ogólne progi KSC, opierają się na definicji MŚP z załącznika I do rozp. 651/2014/UE. Średni przedsiębiorca (podmiot ważny w zał. 2) to 50–249 pracowników oraz obrót do 50 mln EUR lub suma bilansowa do 43 mln EUR. Duży przedsiębiorca (≥ 250 pracowników lub obrót > 50 mln EUR i suma bilansowa > 43 mln EUR) — w zał. 2 również jest podmiotem ważnym (do zał. 1 sektor odpadów nie należy). Liczy się zasada jednego przedsiębiorstwa (uwzględnienie grup kapitałowych zgodnie z art. 3 ust. 3 zał. I rozp. 651/2014/UE).
Czy gminny PSZOK podlega KSC?
Sam PSZOK (Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych) jako obiekt nie jest odrębnym podmiotem — odpowiedzialność leży po stronie gminy, która prowadzi PSZOK, albo operatora (spółki komunalnej lub prywatnego wykonawcy). Gmina jako podmiot publiczny zawsze podlega KSC. Operator prywatny podlega zgodnie z ogólnymi progami wielkościowymi zał. 2.
Kto jest organem właściwym KSC dla sektora odpadów?
Minister właściwy do spraw klimatu (art. 41 pkt 9i KSC). Organ właściwy zapewnia funkcjonowanie CSIRT sektorowego dla gospodarki odpadami (art. 44 ust. 1), który przyjmuje zgłoszenia incydentów poważnych od dnia następującego po opublikowaniu komunikatu o osiągnięciu przez niego zdolności operacyjnej — do tego czasu zgłoszenia trafiają do właściwego CSIRT MON, CSIRT NASK lub CSIRT GOV (art. 44 ust. 1–2 ustawy nowelizującej). Organ właściwy nakłada kary pieniężne i prowadzi nadzór ex-post nad podmiotami ważnymi.
Potrzebujesz wsparcia we wdrożeniu?

Wskażemy obowiązki wynikające z ustawy i zaproponujemy ścieżkę do zgodności z KSC — napisz do nas.

🍪 Szanujemy Twoją prywatność

Używamy niezbędnych plików cookie, a po Twojej zgodzie — także analitycznych (Google Analytics, anonimowe statystyki odwiedzin). „Odrzuć opcjonalne” wyłącza analitykę. Polityka prywatności.