Kiedy szpital podlega KSC
Sektor ochrony zdrowia znajduje się w załączniku nr 1 do ustawy o KSC, co oznacza, że podmioty lecznicze mogą być zarówno podmiotami kluczowymi, jak i ważnymi. Kluczowe znaczenie ma wielkość podmiotu oraz jego forma prawna. Szpitale będące przedsiębiorcami podlegają ogólnym progom wielkościowym: duży przedsiębiorca (≥250 pracowników lub (obrót >50 mln EUR oraz bilans >43 mln EUR)) to podmiot kluczowy z załącznika nr 1, a średni (50–249 pracowników) to podmiot ważny. Patrz też nasz pakiet wdrożeniowy: KSC dla szpitali — wdrożenie NIS2 w ochronie zdrowia.
| Forma prawna szpitala | Zatrudnienie | Status KSC |
|---|---|---|
| Szpital-przedsiębiorca (sp. z o.o., SA) | ≥ 250 osób (duży) | Podmiot kluczowy (art. 5 ust. 1 pkt 1) |
| Szpital-przedsiębiorca (sp. z o.o., SA) | 50–249 osób (średni) | Podmiot ważny (art. 5 ust. 2 pkt 1) |
| SPZOZ (niebędący przedsiębiorcą) | ≥ 250 osób | Podmiot kluczowy (art. 5 ust. 8 pkt 2) |
| SPZOZ (niebędący przedsiębiorcą) | 50–249 osób | Podmiot ważny (art. 5 ust. 8 pkt 1) |
| Szpital utworzony przez ABW/AW | Dowolne | Wyłączony z KSC (art. 1 ust. 2 pkt 3) |
Szpitale korzystające z podwykonawców medycznych powinny pamiętać, że podwykonawcy świadczący usługi wskazane w załączniku nr 1 (np. laboratoria diagnostyczne, podmioty świadczące usługi telemedycyny) mogą samodzielnie podlegać KSC, jeżeli spełniają progi wielkościowe. Niezależnie od tego szpital ma obowiązek zarządzania bezpieczeństwem łańcucha dostaw swoich dostawców ICT.
Obowiązki SZBI w szpitalu
Każdy szpital będący podmiotem kluczowym lub ważnym musi wdrożyć system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) zgodny z art. 8 ustawy o KSC. SZBI obejmuje systemy informacyjne wykorzystywane do świadczenia usług zdrowotnych — w tym systemy HIS, RIS/PACS, laboratoryjne (LIS), apteczne oraz infrastrukturę sieciową szpitala.
- Szacowanie ryzyka dla wszystkich systemów informacyjnych wspierających działalność leczniczą
- Opracowanie polityk bezpieczeństwa i procedur operacyjnych dostosowanych do specyfiki szpitala
- Wdrożenie środków technicznych: kontrola dostępu, szyfrowanie danych pacjentów (uwzględniając wymogi RODO), segmentacja sieci, kopie zapasowe
- Zarządzanie bezpieczeństwem łańcucha dostaw — weryfikacja dostawców systemów medycznych i ICT
- Szkolenia personelu medycznego i administracyjnego z zakresu cyberhigieny
- Procedury ciągłości działania uwzględniające scenariusze ataku na systemy szpitalne
Raportowanie incydentów
Szpital jako podmiot kluczowy lub ważny ma obowiązek zgłaszania incydentów poważnych przez system S46 do właściwego CSIRT sektorowego — w ochronie zdrowia jest nim CSIRT CeZ (Centrum e-Zdrowia) — sektorowy zespół cyberbezpieczeństwa powołany przed 2025 r., który z dniem wejścia w życie nowelizacji stał się CSIRT sektorowym, dlatego okres przejściowy z art. 44 ust. 1 ustawy nowelizującej (zgłoszenia do CSIRT MON, NASK lub GOV) go nie dotyczy (art. 44 ust. 3 i art. 46 ustawy nowelizującej). Ustawa wprowadza trzyetapowy model raportowania, który wymaga szybkiej reakcji — szczególnie istotnej w kontekście ochrony zdrowia, gdzie incydent cybernetyczny może bezpośrednio zagrażać życiu pacjentów. Realne studium przypadku: Ransomware w szpitalach 2025 — obowiązki KSC.
| Etap | Termin | Zakres zgłoszenia |
|---|---|---|
| Wczesne ostrzeżenie | 24 godziny od wykrycia | Wstępna informacja o incydencie — czy podejrzewane jest działanie bezprawne, czy może mieć wpływ transgraniczny |
| Zgłoszenie incydentu | 72 godziny od wykrycia | Opis wpływu na usługę (usługa, liczba użytkowników, zasięg geograficzny, wpływ na inne podmioty), przyczyny, przebieg i prawdopodobne skutki incydentu, podjęte działania zapobiegawcze i naprawcze, aktualizacja danych z wczesnego ostrzeżenia (art. 12 ust. 3) |
| Sprawozdanie końcowe | 1 miesiąc od zgłoszenia | Szczegółowy opis incydentu, rodzaj zagrożenia, zastosowane środki zaradcze, skutki transgraniczne |
Kto jest kierownikiem w szpitalu
Zgodnie z art. 8c ustawy o KSC kierownik podmiotu kluczowego lub ważnego ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa. W przypadku szpitala-spółki kierownikiem jest zarząd (kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości), a w przypadku SPZOZ — dyrektor jako kierownik jednostki sektora finansów publicznych (art. 2 pkt 8a). Odpowiedzialność ta jest osobista i nie wygasa nawet w przypadku delegowania zadań na inne osoby (art. 8c ust. 3).
- Dyrektor szpitala podejmuje decyzje dotyczące wdrażania, stosowania i nadzoru nad SZBI (art. 8d pkt 1)
- Planuje adekwatne środki finansowe na cyberbezpieczeństwo (art. 8d pkt 2)
- Przydziela zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa i nadzoruje ich wykonanie (art. 8d pkt 3)
- Raz w roku przechodzi obowiązkowe szkolenie z zakresu cyberbezpieczeństwa (art. 8e ust. 1)
- W przypadku organu wieloosobowego — jeśli nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy członkowie (art. 8c ust. 2)
Checklist wdrożenia
Poniżej znajduje się praktyczna lista kontrolna wdrożenia KSC w szpitalu. Kolejność odpowiada zalecanemu harmonogramowi działań w ramach terminów ustawowych.
- Przeprowadź samoidentyfikację: ustal formę prawną szpitala, liczbę zatrudnionych i wynikający z tego status (PK/PW).
- Zarejestruj podmiot w wykazie przez system S46 — dla podmiotów istniejących w dniu 3.04.2026 r. termin wynika z komunikatu Ministra Cyfryzacji (art. 34 ust. 3 ustawy nowelizującej); dla nowych podmiotów: 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1 KSC).
- Wyznacz co najmniej dwie osoby kontaktowe ds. cyberbezpieczeństwa (art. 9 ust. 1 pkt 1 KSC; mikro/mali oraz PW publiczny mogą wyznaczyć jedną osobę — art. 9 ust. 2–3) i zgłoś ich dane w systemie S46.
- Przeprowadź inwentaryzację systemów informacyjnych (HIS, RIS/PACS, LIS, systemy apteczne, infrastruktura sieciowa).
- Wykonaj szacowanie ryzyka dla zidentyfikowanych systemów.
- Opracuj i wdróż dokumentację SZBI: polityki, procedury, instrukcje operacyjne (termin: 12 miesięcy, tj. do 3 kwietnia 2027 r.).
- Wdróż środki techniczne: kontrola dostępu, szyfrowanie, monitoring, kopie zapasowe, segmentacja sieci.
- Opracuj i przetestuj procedury reagowania na incydenty (wczesne ostrzeżenie 24h, zgłoszenie 72h, raport 1 miesiąc).
- Przeprowadź szkolenie dyrektora szpitala z zakresu cyberbezpieczeństwa (art. 8e) oraz szkolenia personelu.
- Zweryfikuj bezpieczeństwo łańcucha dostaw: dostawcy systemów medycznych, ICT, serwisanci.
- Przeprowadź audyt bezpieczeństwa (termin: 24 miesiące, tj. do 3 kwietnia 2028 r.) (dotyczy podmiotów kluczowych; podmiotowi ważnemu organ może nakazać audyt w razie incydentu poważnego lub innego naruszenia przepisów ustawy — art. 15 ust. 1b).