Wymóg ustawowy
Art. 8f ust. 1 ustawy o KSC wprowadza wymóg weryfikacji niekaralności osób realizujących zadania z zakresu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (art. 8) oraz zgłaszania incydentów (art. 11). Przed rozpoczęciem realizacji tych zadań osoba musi przedstawić podmiotowi kluczowemu lub ważnemu informację z Krajowego Rejestru Karnego stwierdzającą niekaralność za przestępstwa przeciwko ochronie informacji.
Zakres przestępstw
Weryfikacja obejmuje przestępstwa z rozdziału XXXIII Kodeksu karnego — przestępstwa przeciwko ochronie informacji. Są to przestępstwa bezpośrednio związane tematycznie z cyberbezpieczeństwem.
- Art. 265 k.k. — ujawnienie informacji niejawnych
- Art. 266 k.k. — ujawnienie informacji służbowych
- Art. 267 k.k. — nielegalne uzyskanie informacji
- Art. 268 k.k. — niszczenie informacji
- Art. 268a k.k. — niszczenie danych w systemach
- Art. 269 k.k. — sabotaż komputerowy
- Art. 269a k.k. — zakłócanie sieci i systemów
- Art. 269b k.k. — bezprawne wykorzystanie programów i danych
Procedura weryfikacji
Informacje o niekaralności są przechowywane w dokumentacji pracowniczej (w przypadku umowy o pracę) lub w dokumentacji związanej z daną umową (w przypadku umów cywilnoprawnych). Zgodnie z RODO — dotyczą danych o karalności w rozumieniu art. 10 RODO — muszą być należycie chronione.
- Przed dopuszczeniem osoby do zadań z art. 8 lub art. 11 — zażądaj zaświadczenia z KRK.
- Kierownik podmiotu weryfikuje zaświadczenie i dopuszcza osobę do realizacji zadań.
- Przechowuj zaświadczenie w dokumentacji pracowniczej lub umownej, zgodnie z RODO.
- Dotyczy to zarówno pracowników, jak i osób na umowach cywilnoprawnych (zlecenie, B2B).
Wyjątki i ponowna weryfikacja
Ustawa przewiduje dwa istotne wyjątki od standardowej procedury weryfikacji:
- Osoba posiadająca ważne poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli poufne lub wyższej jest zwolniona z obowiązku przedstawienia zaświadczenia z KRK (art. 8f ust. 3).
- Jeżeli podmiot poweźmie uzasadnione podejrzenie o skazaniu za przestępstwo przeciwko ochronie informacji, wzywa osobę do ponownego przedstawienia zaświadczenia (art. 8f ust. 2) — to obowiązek, którego niewykonanie może skutkować karą dla kierownika (art. 73a ust. 1 pkt 5); cykliczne wzywanie nie jest uzasadnione (Q&A 3.10). Podejrzenie musi być uzasadnione — samo zgłoszenie anonimowe może nie wystarczyć.
Kto podlega weryfikacji
Obowiązek weryfikacji niekaralności dotyczy wszystkich osób realizujących zadania z zakresu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) oraz zgłaszania i obsługi incydentów. Obowiązek obejmuje osoby pozostające w bezpośredniej relacji z podmiotem — pracowników oraz osoby wykonujące zadania na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych bezpośrednio z podmiotem. Nie obejmuje pracowników ani współpracowników firm świadczących usługi na rzecz podmiotu, w tym personelu wykonawców i podwykonawców — ich bezpieczeństwo zapewnia się w ramach zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw i postanowień umownych (Q&A 3.48). Weryfikacja dotyczy zarówno obecnego, jak i przyszłego personelu (Q&A 3.29), w tym pracowników jednostek samorządowych (Q&A 3.12). Kierownik podmiotu kluczowego lub ważnego jest odpowiedzialny za dopuszczenie tych osób do realizacji zadań dopiero po uzyskaniu potwierdzenia niekaralności.
- Kierownik podmiotu kluczowego lub ważnego — jako osoba odpowiedzialna za wdrożenie SZBI (art. 8 ust. 1), sam podlega weryfikacji, jeżeli bezpośrednio realizuje zadania z zakresu SZBI
- Personel kluczowy ds. cyberbezpieczeństwa — administratorzy systemów, analitycy SOC, osoby zarządzające incydentami, specjaliści ds. bezpieczeństwa IT
- Osoby zgłaszające incydenty do CSIRT-ów — pracownicy odpowiedzialni za kontakt z CSIRT NASK, CSIRT GOV lub CSIRT MON w ramach art. 11
- Osoby na umowach cywilnoprawnych (B2B, zlecenie) zawartych bezpośrednio z podmiotem — jeżeli realizują zadania z zakresu art. 8 lub art. 11, podlegają identycznym wymogom jak pracownicy etatowi. Personel wykonawców i podwykonawców nie jest objęty art. 8f — wymogi wobec niego określa umowa z dostawcą (Q&A 3.48)
- Audytorzy wewnętrzni SZBI — o ile ich rola obejmuje bezpośrednie zadania z zakresu zarządzania bezpieczeństwem informacji
Procedura uzyskania zaświadczenia z KRK
Ustawa mówi o „informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego” — to ten sam dokument, który potocznie (także w Q&A MC) nazywa się zaświadczeniem o niekaralności. Uzyskuje się go z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Wniosek można złożyć osobiście w biurze informacyjnym KRK, w wybranym sądzie okręgowym lub elektronicznie za pośrednictwem systemu e-KRK (wymagany profil zaufany lub kwalifikowany podpis elektroniczny). Opłata za wydanie zaświadczenia wynosi 30 zł (wniosek papierowy) lub 20 zł (wniosek elektroniczny).
- Osoba składa wniosek o wydanie zaświadczenia z KRK — samodzielnie lub na wezwanie podmiotu. Wniosku nie można zawęzić do wybranych przestępstw — informacja z KRK obejmuje wszystkie niezatarte skazania danej osoby, a podmiot ocenia jedynie, czy wśród nich jest przestępstwo przeciwko ochronie informacji (rozdział XXXIII Kodeksu karnego).
- Po otrzymaniu zaświadczenia osoba przekazuje je kierownikowi podmiotu kluczowego lub ważnego.
- Kierownik weryfikuje treść zaświadczenia — potwierdza brak skazania za przestępstwa przeciwko ochronie informacji.
- Po pozytywnej weryfikacji kierownik dopuszcza osobę do realizacji zadań z zakresu SZBI lub obsługi incydentów.
- Zaświadczenie jest przechowywane w dokumentacji pracowniczej (umowa o pracę) lub dokumentacji umownej (umowy cywilnoprawne), z zachowaniem wymogów art. 10 RODO dotyczących danych o karalności.
Częstotliwość weryfikacji i konsekwencje
Ustawa o KSC nie określa wprost częstotliwości ponownej weryfikacji niekaralności. Zaświadczenie z KRK jest dokumentem aktualnym na dzień jego wydania — nie ma ustawowego terminu ważności. Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że cykliczne wzywanie danej osoby do przedstawienia zaświadczenia nie jest uzasadnionym działaniem (Q&A 3.10) — nie należy więc wprowadzać okresowej, rutynowej ponownej weryfikacji. Weryfikacja obejmuje także obecny personel (Q&A 3.29) — zaświadczenia od osób, które będą realizować te zadania po zakończeniu okresu dostosowawczego, trzeba zebrać do 3.04.2027; podmiot jest uprawniony do ich gromadzenia już teraz, także w trwających rekrutacjach (Q&A 3.28). Spełnienie tego obowiązku jest jednym z elementów weryfikowanych podczas audytu bezpieczeństwa KSC. Ponowne wezwanie następuje tylko w przypadku uzasadnionego, uprawdopodobnionego podejrzenia skazania — wtedy podmiot ma obowiązek wezwać osobę (art. 8f ust. 2) — sam anonim czy zgłoszenie sygnalisty może nie wystarczyć (Q&A 3.10).