Kogo dotyczy obowiązek audytu
Obowiązek przeprowadzenia audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego dotyczy każdego podmiotu kluczowego (PK) w rozumieniu ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Wynika to wprost z art. 15 ust. 1 KSC: „Podmiot kluczowy przeprowadza, na własny koszt, co najmniej raz na 3 lata, audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesie świadczenia usługi”. Status PK ustala się na podstawie sektora (zał. nr 1) i wielkości — szczegóły w artykule „Czy podlegam pod KSC?” — 3 kroki samoidentyfikacji w 5 minut.
| Kategoria podmiotu | Obowiązek audytu | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Podmiot kluczowy (PK) | Tak — co najmniej raz na 3 lata, na własny koszt | art. 15 ust. 1 KSC |
| Podmiot ważny (PW) | Nie z mocy prawa; może być nakazany decyzją organu po incydencie poważnym lub innym naruszeniu przepisów | art. 15 ust. 1b KSC |
| PK niezależnie od wielkości (np. DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, podmiot krytyczny) lub uznany za PK decyzją (art. 7l, 7m) | Tak — bez progu wielkościowego | art. 5 ust. 1 pkt 4 KSC w zw. z art. 15 ust. 1 |
| Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa (MSSP) | Tak — PK od poziomu małego przedsiębiorcy (mikro wyłączony) | art. 5 ust. 1 pkt 3 KSC w zw. z art. 15 ust. 1 |
| Podmiot publiczny z zał. 1 (np. urząd miasta na prawach powiatu) | Tak | art. 15 ust. 1 w zw. z zał. 1 pkt 3–4 |
Zakres usługi audytu
Audyt obejmuje weryfikację, czy system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) podmiotu spełnia wymagania ustawowe — w szczególności 14 obszarów z art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. a–n KSC. Każdy obszar jest oceniany pod kątem proporcjonalności do oszacowanego ryzyka, dokumentacji oraz skuteczności środków technicznych i organizacyjnych.
- Polityki szacowania ryzyka i bezpieczeństwa systemu informacyjnego (lit. a)
- Bezpieczeństwo nabywania, rozwoju, utrzymania i eksploatacji systemu (lit. b)
- Bezpieczeństwo fizyczne i środowiskowe z kontrolą dostępu (lit. c)
- Bezpieczeństwo zasobów ludzkich (lit. d)
- Bezpieczeństwo łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT (lit. e)
- Plany ciągłości działania — opracowanie, dokumentowanie, testowanie, utrzymanie (lit. f)
- Monitorowanie systemu informacyjnego w trybie ciągłym (lit. g)
- Polityki oceny skuteczności środków bezpieczeństwa (lit. h)
- Edukacja i wzrost świadomości w zakresie cyberbezpieczeństwa (lit. i)
- Podstawowe zasady cyberhigieny (lit. j)
- Polityki i procedury stosowania kryptografii, w tym szyfrowania (lit. k)
- Bezpieczne środki komunikacji elektronicznej, w tym uwierzytelnianie wieloskładnikowe (lit. l)
- Zarządzanie aktywami (lit. m)
- Polityki kontroli dostępu (lit. n)
- Poza katalogiem lit. a–n: zbieranie informacji o cyberzagrożeniach i podatnościach (pkt 3), zarządzanie incydentami (pkt 4) oraz środki ograniczające wpływ incydentów, w tym aktualizacje oprogramowania (pkt 5)
Proces — 5 etapów
Proces audytu prowadzimy w pięciu etapach. Każdy etap ma jasno określone produkty cząstkowe oraz zaangażowanie strony klienta. Czas realizacji zależy od skali podmiotu i liczby systemów objętych audytem — typowy projekt to 4–10 tygodni.
| Etap | Czynności | Produkt etapu |
|---|---|---|
| 1. Spotkanie wstępne | Zakres, harmonogram, lista systemów, zasady niezależności (art. 15 ust. 2a) | Karta audytu, harmonogram |
| 2. Analiza dokumentacji | Polityki, procedury, rejestr ryzyk, plany BCP, rejestr dostawców ICT | Lista wstępnych obserwacji |
| 3. Audyt techniczny | Testy, weryfikacja środków, wywiady z personelem, próbki incydentów | Notatki audytowe, dowody |
| 4. Raport audytu | Konsolidacja ustaleń, rekomendacje, klasyfikacja niezgodności | Raport końcowy podpisany przez audytorów |
| 5. Przekazanie raportu | Kopia do organu właściwego ds. cyberbezpieczeństwa w terminie 3 dni roboczych od otrzymania (art. 15 ust. 1a) | Potwierdzenie przekazania raportu |
Terminy audytu
Terminy audytu różnicują się w zależności od tego, czy podmiot istniał w dniu wejścia w życie nowelizacji (3 kwietnia 2026 r.), czy stał się podmiotem kluczowym później. Każdy kolejny audyt liczony jest od dnia podpisania raportu z poprzedniego.
| Sytuacja podmiotu | Termin pierwszego audytu | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| PK istniejący w dniu wejścia w życie ustawy (3.04.2026) | do 3 kwietnia 2028 r. (24 mies. od wejścia w życie) | art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej (Dz.U. 2026 poz. 252) |
| Dotychczasowy operator usług kluczowych, który wykonał audyt przed nowelizacją | co najmniej raz na 3 lata od sporządzenia i podpisania raportu z ostatniego audytu — np. audyt z maja 2024 r. → kolejny najpóźniej w maju 2027 r.; termin 24 mies. nie ma zastosowania | art. 25 ustawy nowelizującej w zw. z art. 15 ust. 1 KSC (Q&A 9.5–9.6) |
| PK powstający lub osiągający przesłanki po 3.04.2026 | 24 miesiące od dnia spełnienia przesłanek | art. 16 pkt 2 KSC |
| Każdy kolejny audyt PK | co najmniej raz na 3 lata od podpisania poprzedniego raportu | art. 15 ust. 1 KSC |
| Audyt nakazany decyzją organu | w terminie określonym w decyzji (natychmiastowe wykonanie) | art. 15 ust. 1b–1c KSC |
Dokumenty wyjściowe
W ramach audytu dostarczamy komplet dokumentów wymaganych przez ustawę oraz materiały robocze ułatwiające wewnętrzne wdrożenie zaleceń.
- Raport z audytu (art. 15 ust. 1 i 5 KSC) — podpisany przez audytorów przeprowadzających audyt
- Lista niezgodności z klasyfikacją (krytyczne / wysokie / średnie / niskie) i mapą do konkretnych liter art. 8 ust. 1 pkt 2
- Rekomendacje techniczne i organizacyjne, z przypisaniem priorytetów wdrożeniowych
- Załączniki techniczne: wyniki testów, próbki dowodów, wykaz przetestowanych systemów
- Pomoc w przygotowaniu kopii raportu do przekazania organowi właściwemu ds. cyberbezpieczeństwa (art. 15 ust. 1a)
Wymagania wobec audytora
Wymagania wobec audytora określa art. 15 ust. 2 KSC. Audyt przeprowadza akredytowana jednostka oceniająca zgodność (pkt 1), co najmniej dwóch audytorów spełniających wymagania kwalifikacyjne (pkt 2) albo CSIRT sektorowy, jeżeli jego audytorzy spełniają te same wymagania (pkt 3). Audytorzy muszą mieć certyfikaty określone w rozporządzeniu wykonawczym (np. CISA, CISM, CISSP, ISO 27001 Lead Auditor — pkt 2 lit. a). Alternatywą dla certyfikatów jest praktyka: co najmniej trzyletnia praktyka w zakresie audytu bezpieczeństwa systemów informacyjnych (art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. b) albo co najmniej dwuletnia praktyka połączona z dyplomem studiów podyplomowych z audytu bezpieczeństwa systemów informacyjnych, wydanym przez jednostkę uprawnioną do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych, technicznych lub prawnych (lit. c; Q&A 9.2).
Cena i wycena
Audyt KSC wyceniamy indywidualnie. Wycena zależy od skali podmiotu (liczba systemów, lokalizacji, oddziałów), sektora (porty, szpitale, energetyka, JST mają specyficzne wymagania), a także od tego, czy klient potrzebuje wyłącznie audytu, czy także wsparcia we wdrożeniu rekomendacji.