Które JST podlegają KSC
Załącznik nr 1 do ustawy o KSC, sektor „Podmioty publiczne”, wymienia trzy kategorie podmiotów publicznych z samorządu terytorialnego (poza administracją rządową z pkt 1): pkt 2 — samorząd województwa (jednostki budżetowe i zakłady budżetowe z wyłączeniami a–f); pkt 3 — samorząd powiatu: starostwo powiatowe (bez progu wielkościowego); pkt 4 — samorząd gminy: urząd gminy, jeżeli na dzień 1 stycznia danego roku zatrudnia na podstawie umowy o pracę co najmniej 50 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Spółki komunalne wykonujące zadania o charakterze użyteczności publicznej oceniane są indywidualnie wg art. 5 ust. 2 pkt 8 KSC.
Klasyfikacja PK/PW dla JST
| Typ JST | Status KSC | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Urząd marszałkowski województwa (jednostka budżetowa) | Podmiot kluczowy | zał. 1 pkt 2 |
| Wojewódzkie szkoły i placówki oświatowe, jednostki pieczy zastępczej i pomocy społecznej (poza ROPS), WUP, parki krajobrazowe | Nie są podmiotami kluczowymi (wyłączenie z zał. 1) — co do zasady PW publiczne | zał. 1 pkt 2 lit. a–f, Q&A 1.26; art. 5 ust. 2 pkt 8 |
| Starostwo powiatowe | Podmiot kluczowy (bez progu) | zał. 1 pkt 3 |
| Urząd miasta na prawach powiatu | Podmiot kluczowy (co najmniej jako urząd gminy ≥ 50 FTE — próg w praktyce spełniony) | zał. 1 pkt 4 (czy także pkt 3 — ustawa nie rozstrzyga wprost) |
| Urząd gminy ≥ 50 FTE | Podmiot kluczowy | zał. 1 pkt 4 |
| Urząd gminy < 50 FTE | Podmiot ważny publiczny | art. 5 ust. 2 pkt 8 + zał. 2 |
| Szkoły i przedszkola publiczne prowadzone przez gminę lub powiat | PW publiczne — wpis z urzędu, niezależny od wpisu urzędu gminy | art. 5 ust. 2 pkt 8, Q&A 1.16, 1.31 |
| Biblioteki i inne samorządowe instytucje kultury, samorządowe zakłady budżetowe | Co do zasady PW publiczne (jeśli realizują zadania publiczne z wykorzystaniem SI) | art. 5 ust. 2 pkt 8 |
| Spółki komunalne wykonujące zadania użyteczności publicznej | PK lub PW zależnie od sektora i wielkości | art. 5 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 pkt 8 |
Zakres usługi
- Mapowanie jednostek organizacyjnych i spółek komunalnych na obowiązki ustawy (samoidentyfikację statusu przeprowadza podmiot — art. 7c KSC)
- Weryfikacja wpisu z urzędu i uzupełnienie danych na wezwanie ministra (podmioty publiczne nie składają wniosku samodzielnie — Q&A 1.8); wniosek w S46 (art. 7c) dla spółek komunalnych objętych ustawą z tytułu sektora (np. wodociągi, ciepło), jeżeli nie zostały wpisane z urzędu
- Wdrożenie SZBI: pełen 14-obszarowy (PK) lub uproszczony z zał. 4 (PW publiczne — art. 8 ust. 3 KSC)
- Szkolenie kierownika podmiotu (wójt / burmistrz / prezydent miasta / starosta — art. 8e KSC)
- Procedury reagowania na incydenty (art. 11–12c) — zgłoszenia przez S46 do CSIRT NASK, właściwego dla JST (art. 26 ust. 6)
- Audyt bezpieczeństwa (PK) — pierwszy do 3.04.2028 r. (art. 33 ust. 2 ust. nowel.)
- Wsparcie wdrożenia wspólnej obsługi cyberbezpieczeństwa (art. 16e KSC, Q&A 3.14) — porozumienie międzygminne
Proces wdrożenia w JST
| Etap | Czas | Produkt etapu |
|---|---|---|
| 1. Audyt zgodności | 3–4 tyg. | Mapa podległych jednostek z przypisanymi obowiązkami ustawowymi |
| 2. Wykaz S46 | 1–2 tyg. | Weryfikacja wpisów z urzędu JST i jednostek (uzupełnienie danych) + ewentualne wnioski spółek komunalnych z sektorów zał. 1/2 |
| 3. Wdrożenie SZBI | 16–28 tyg. | Pełen lub uproszczony SZBI z dokumentacją |
| 4. Szkolenie kierownika i personelu | 2–4 tyg. | Coroczne szkolenie wójta/burmistrza/prezydenta + personel IT |
| 5. Procedury incydentowe + integracja z CSIRT | 2–3 tyg. | Playbooki, kontakty, procedury raportowania przez S46 (PK: 24h/72h/1 mies.; PW publiczny: tylko zgłoszenie 72h — art. 12c) |
| 6. Audyt zgodności (dla PK) | 2–4 tyg. | Raport audytu zgodny z art. 15 ust. 1 KSC |
Terminy wdrożenia
| Etap | Termin | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Wpis do wykazu S46 — JST i jednostki (wpis z urzędu) | Uzupełnienie danych w 6 mies. od doręczenia wezwania | art. 7a ust. 2 pkt 3 + art. 7b ust. 2 |
| Wniosek o wpis — podmioty niewpisane z urzędu (np. spółki komunalne) | 6 mies. od spełnienia przesłanek; dla istniejących 3.04.2026 — wg harmonogramu MC (termin minął 3.10.2026) | art. 7c ust. 1; art. 33 ust. 3 + art. 34 ust. 3 pkt 1 ust. nowel. |
| Wdrożenie SZBI i pełen rozdział 3 | do 3 kwietnia 2027 r. (12 mies. od wejścia w życie) | art. 33 ust. 1 ust. nowel. |
| Szkolenie kierownika (wójt/burmistrz/prezydent/starosta) | Raz w roku kalendarzowym, pierwsze do końca 2027 r. | art. 8e ust. 1 |
| Pierwszy audyt PK | do 3 kwietnia 2028 r. | art. 33 ust. 2 ust. nowel. |
| Możliwość nałożenia kar pieniężnych | po 3 kwietnia 2028 r. | art. 35 ust. nowel. |
Wspólna obsługa cyberbezpieczeństwa
Ustawa o KSC dopuszcza wspólną obsługę realizacji obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa (art. 16e ust. 5 KSC) oraz porozumienia JST powierzające realizację tych obowiązków jednej z nich — która wyznacza do ich wykonywania swoją jednostkę organizacyjną, samorządową osobę prawną lub spółkę komunalną (art. 16e ust. 6–8 KSC; Q&A 3.14). Jedna jednostka może obsługiwać kilka jednostek z tej samej gminy lub — na podstawie porozumienia — z innych gmin, powiatów lub województwa (Q&A 3.35). Jednostce obsługującej można powierzyć wszystkie lub tylko niektóre zadania SZBI (Q&A 3.14). Model ten obniża koszty cyberbezpieczeństwa dla mniejszych JST i pozwala spełnić wymóg ciągłego monitorowania (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. g) bez budowy dedykowanego SOC.