Procedura uznania
Art. 67b znowelizowanej ustawy o KSC wprowadza instytucję dostawcy wysokiego ryzyka. Postępowanie wszczyna minister właściwy ds. informatyzacji z urzędu albo na wniosek przewodniczącego Kolegium ds. Cyberbezpieczeństwa (art. 67b ust. 1 KSC). Przed wydaniem decyzji minister zasięga opinii Kolegium (art. 67b ust. 10), a samą decyzję o uznaniu dostawcy sprzętu lub oprogramowania za dostawcę wysokiego ryzyka wydaje na podstawie art. 67b ust. 15. Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 18) i ogłoszeniu w Monitorze Polskim (ust. 17); skarga do sądu administracyjnego rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów (art. 67e ust. 1 KSC).
Kryteria oceny
Minister uznaje dostawcę — wraz z podmiotami z jego grupy kapitałowej — za dostawcę wysokiego ryzyka, jeżeli stanowi on zagrożenie dla podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa (art. 67b ust. 15). Wcześniej zasięga opinii Kolegium, która zawiera analizę czynników związanych zarówno z samym dostawcą, jak i z państwem spoza UE lub NATO, pod którego kontrolą może się on znajdować (art. 67b ust. 10–12). Ocena ma charakter kompleksowy i uwzględnia aspekty techniczne, prawne oraz geopolityczne.
- Zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego wynikające ze stosowania produktów dostawcy
- Prawdopodobieństwo, że dostawca znajduje się pod kontrolą państwa spoza UE lub NATO (np. przepisy nakładające obowiązek współpracy z wywiadem)
- Struktura własnościowa dostawcy oraz prawo i praktyka ochrony danych osobowych w tym państwie
- Zdolność tego państwa do ingerencji w swobodę działalności gospodarczej dostawcy
- Historia znanych podatności i incydentów w produktach dostawcy
- Certyfikaty produktów, usług i procesów ICT wydane lub uznawane w państwach UE lub NATO (art. 67b ust. 12)
- Powiązania dostawcy z podmiotami objętymi sankcjami UE za cyberataki (rozporządzenie Rady (UE) 2019/796), nadzór dostawcy nad procesem wytwarzania i dostarczania oraz wydane rekomendacje z art. 33 ust. 4
Obowiązki po wydaniu decyzji
Po wydaniu decyzji o uznaniu dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka podmioty z art. 67b ust. 1 — podmioty kluczowe i ważne (poza podsektorem komunikacji elektronicznej), przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej z przychodem z działalności telekomunikacyjnej powyżej 10 mln zł oraz podmioty finansowe — mają obowiązek podjęcia działań ograniczających zależność od produktów tego dostawcy w ramach bezpieczeństwa łańcucha dostaw. U przedsiębiorców telekomunikacyjnych (art. 67c ust. 2) oraz podmiotów stosujących Prawo zamówień publicznych (art. 67c ust. 5) termin wycofania zależy od tego, czy produkty są wykorzystywane w funkcjach krytycznych z załącznika nr 3.
| Obowiązek | Termin | Dotyczy |
|---|---|---|
| Zakaz wprowadzania do użytku nowych produktów ICT, usług ICT lub procesów ICT tych typów, które wskazano w decyzji (nie całego asortymentu dostawcy — Q&A 10.8) | Od dnia wydania decyzji | Wszystkie podmioty z art. 67b ust. 1: PK i PW (poza podsektorem komunikacji elektronicznej), przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej z przychodem powyżej 10 mln zł, podmioty finansowe (poza art. 16 DORA) |
| Wycofanie produktów ICT typów wskazanych w decyzji — sprawdź terminy wdrożenia KSC | 7 lat od dnia ogłoszenia decyzji w Monitorze Polskim (art. 67c ust. 1 pkt 2) | Wszystkie podmioty z art. 67b ust. 1: PK i PW (poza podsektorem komunikacji elektronicznej), przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej z przychodem powyżej 10 mln zł, podmioty finansowe (poza art. 16 DORA) |
| Wycofanie z funkcji krytycznych (zał. 3) | 4 lata od dnia ogłoszenia decyzji w Monitorze Polskim (art. 67c ust. 2) | Przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej z rocznym przychodem z tej działalności > 10 mln zł (art. 67b ust. 1 pkt 2) |
Jak się przygotować
Nawet jeśli obecnie żaden dostawca nie został uznany za dostawcę wysokiego ryzyka, organizacje powinny zawczasu przygotować się na taką ewentualność. Kluczowe jest zapewnienie niezależności systemów informacyjnych i unikanie uzależnienia od jednego dostawcy w obszarach krytycznych dla cyberbezpieczeństwa.
- Przeprowadź inwentaryzację dostawców sprzętu i oprogramowania w obszarach krytycznych.
- Zidentyfikuj zależności od dostawców z państw trzecich spoza UE/NATO.
- Opracuj plany migracji dla produktów dostawców o podwyższonym ryzyku.
- Uwzględnij klauzule dotyczące dostawcy wysokiego ryzyka w nowych umowach.
- Monitoruj komunikaty Ministerstwa Cyfryzacji dotyczące postępowań w sprawie dostawców.